Drejtuar qeverisë, punëtorëve shqiptarë dhe gjithë qytetarëve, me rikthimin në punë pas pushimeve verore.
Të nderuar punëtore e punëtorë, sindikalistë e sindikaliste, qytetarë të Shqipërisë!
Të nderuar përfaqësues të qeverisë dhe institucioneve shtetërore!
Me fillimin e një sezoni të ri pune, pas përfundimit të pushimeve të verës, Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë (KSSH) ndjen detyrimin moral dhe shoqëror t’i drejtojë një thirrje të hapur, të ndershme dhe të përgjegjshme të gjithë aktorëve të shoqërisë shqiptare: punëtorëve, qytetarëve, institucioneve shtetërore dhe, mbi të gjitha, qeverisë së vendit.
Kërkesat dhe pritshmëritë e KSSH ndaj qeverisë!
KSSH e konsideron të domosdoshme që qeveria të dëshmojë në praktikë vullnetin për dialog social të vërtetë, respektimin e lirive dhe të drejtave sindikale, mbrojtjen e punëtorëve dhe ndërtimin e politikave që u shërbejnë të gjithë qytetarëve.
1- Liritë sindikale nuk janë privilegj. Ato janë të drejta themelore dhe një nga garancitë e demokracisë sociale e europiane.
Në qendër të angazhimeve të qeverisë duhet të vendosen:
Paga të denja dhe të mjaftueshme për një jetë dinjitoze. Rritja e pagave duhet të jetë një politikë kombëtare e qëndrueshme, e lidhur me koston reale të jetesës dhe produktivitetin. Punëtori shqiptar nuk mund të vazhdojë të mbajë mbi shpatulla gjithë peshën e krizave ekonomike e sociale.
Pensione të drejta dhe të mjaftueshme.
Nuk mund të pranojmë që qytetarët, pas një jete të tërë pune, të përballen me varfëri në moshën e pensionit. Pensioni minimal dhe reforma e sistemit të pensioneve duhet të jenë prioritete reale.
Siguri dhe shëndet në punë.
Çdo humbje jete apo dëmtim i rëndë në vendin e punës është një alarm për shtetin dhe shoqërinë. Nevojiten kontrolle efektive, inspektime të rregullta, zbatim i standardeve dhe përgjegjësi për çdo shkelje.
2- Luftë kundër informalitetit.
Puna informale i mohon punëtorit sigurimet shoqërore, pensionin e ardhshëm dhe të drejtat themelore. Formalizimi i punës duhet të jetë prioritet i politikave ekonomike dhe sociale.
Shpallja e minimumit jetik.
KSSH përsërit kërkesën për përcaktimin e minimumit jetik ligjor, si një instrument i domosdoshëm për luftën kundër varfërisë dhe për një shpërndarje më të drejtë të të ardhurave.
Pavarësi politike dhe ekonomike e sindikatave.
Sindikatat janë zëri i punëtorëve dhe nuk duhet të jenë instrumente të politikës apo të interesave private. Autonomia sindikale duhet të respektohet dhe të mbrohet në mënyrë aktive.
Transparencë reale dhe debat publik për ekonominë dhe integrimin europian.
KSSH kërkon që qeveria të bëjë transparencë reale, të plotë dhe të vazhdueshme me publikun, qytetarët dhe veçanërisht me grupet e interesit për çështjet ekonomike, sociale, mjedisore dhe, mbi të gjitha, për procesin e integrimit europian.
Integrimi i Shqipërisë në Bashkimin Europian nuk mund të trajtohet vetëm si një proces teknik i institucioneve shtetërore. Ai është një proces që prek drejtpërdrejt jetën e punëtorëve, pagat, vendet e punës, mbrojtjen sociale, mjedisin, arsimin, shëndetin, ekonominë dhe standardet e punës.
Për këtë arsye, KSSH kërkon që qeveria të hapë një debat të gjerë dhe real publik për projektbuxhetin e vitit 2027 dhe për buxhetin afatmesëm trevjeçar, duke e trajtuar këtë paketë jo thjesht si një dokument financiar, por si buxheti real i përgatitjes dhe i futjes së Shqipërisë në Bashkimin Europian.
Ky debat duhet të zhvillohet përpara miratimit të vendimeve kryesore dhe duhet të përfshijë sindikatat, punëdhënësit, organizatat e shoqërisë civile, ekspertët, komunitetet dhe grupet e tjera të interesit.
3- Dialogu social dhe civil duhet të funksionojë realisht.
KSSH kërkon rikthimin në funksionim të plotë të strukturave trepalëshe të dialogut social dhe civil, veçanërisht të Këshillit Kombëtar të Punës dhe të këshillave trepalëshe territoriale.
Këto struktura nuk mund të jenë vetëm mekanizma formalë konsultimi. Ato duhet të shndërrohen në hapësira reale ku qeveria, punëtorët dhe punëdhënësit diskutojnë dhe ndikojnë në politikat ekonomike e sociale të vendit.
Dialogu social duhet të jetë pjesë e mënyrës së qeverisjes dhe jo një procedurë që zhvillohet vetëm kur kërkohet nga ligji apo nga proceset europiane të konsultimit.
4- Kontraktimi kolektiv – domosdoshmëri për një treg pune europian.
KSSH kërkon që qeveria ta vlerësojë si domosdoshmëri kombëtare dhe europiane forcimin e kontraktimit kolektiv të punës.
Marrëveshjet kolektive janë një instrument themelor për vendosjen e standardeve të denja të punës, pagave, sigurisë, orarit, kushteve të punës dhe marrëdhënieve të drejta ndërmjet punëtorëve dhe punëdhënësve.
Shqipëria nuk mund të synojë standardet europiane duke mbajtur një treg pune ku kontraktimi kolektiv mbetet i dobët dhe ku një pjesë e madhe e punëtorëve nuk kanë mundësi të organizohen dhe të negociojnë në mënyrë efektive.
Sindikatat janë instrument i demokracisë dhe i integrimit europian.
5- KSSH i kërkon qeverisë të ndërmarrë hapa konkretë për krijimin e hapësirave reale të veprimit për sindikatat, në institucionet publike, në territor dhe në proceset e hartimit të politikave.
Sindikatat nuk janë pengesë për zhvillimin ekonomik. Ato janë instrumente të domosdoshme të demokracisë, drejtësisë sociale dhe integrimit europian.
Një Shqipëri europiane nuk ndërtohet vetëm me ligje të përafruara me acquis-in. Ajo ndërtohet edhe me institucione demokratike që funksionojnë, me dialog social, me organizata të pavarura të punëtorëve, me kontraktim kolektiv dhe me pjesëmarrje reale të qytetarëve në vendimmarrje.
Bashkëvendosja në procesin e integrimit.
KSSH kërkon që punëtorët dhe sindikatat të jenë pjesë aktive e procesit të integrimit europian, veçanërisht në hartimin dhe zbatimin e politikave që lidhen me tregun e punës, mbrojtjen sociale, standardet e punës, tranzicionin e gjelbër, politikat mjedisore dhe zhvillimin ekonomik.
Integrimi europian duhet të jetë integrim ekonomik, social dhe demokratik, jo vetëm institucional.
Qytetarët duhet të dinë se çfarë do të sjellë integrimi për punën, pagat, pensionet, mbrojtjen sociale dhe cilësinë e jetës. Po kështu, ata duhet të kenë mundësi të ndikojnë në këto politika.
6- Rikthimi pas pushimeve – energji e re për sfida të reja.
Me rikthimin në punë pas pushimeve verore, KSSH u bën thirrje të gjithë punëtorëve dhe sindikalistëve të rifillojnë me më shumë vendosmëri rrugën e përbashkët për mbrojtjen e të drejtave, forcimin e solidaritetit dhe ngritjen e zërit për çdo padrejtësi.
Punëtori i organizuar ka forcë.
Sindikata e bashkuar është mburojë kundër shfrytëzimit, padrejtësisë dhe varfërisë.
Kjo është koha për të rritur ndërgjegjësimin, për të kërkuar paga më të larta, kushte më të mira pune, siguri më të madhe dhe respektim të plotë të të drejtave të punëtorëve.
Lufta kundër varfërisë dhe ndërtimi i një shoqërie të drejtë.
Varfëria nuk duhet të pranohet si fat i një populli. Shqipëria ka burime natyrore, potencial njerëzor dhe mundësi të mëdha zhvillimi. Problemi është mënyra se si shpërndahen të ardhurat, mundësitë dhe frytet e zhvillimit.
KSSH do të vijojë betejën për një shoqëri më të drejtë, ku çdo qytetar të ketë mundësi të barabarta dhe ku puna të shpërblehet me dinjitet.
Thirrje për dialog social të vërtetë.
KSSH i drejtohet qeverisë me një thirrje të qartë:
Jo dialog fasadë. Jo konsultime formale. Jo vendimmarrje pa punëtorët.
Ne kërkojmë dialog të vërtetë, të vazhdueshëm dhe institucional, ku fjala e punëtorëve, sindikatave dhe grupeve të interesit të ketë peshë reale në vendimmarrje.
Kërkojmë që qeveria ta dëshmojë këtë vullnet përmes veprimeve konkrete: transparencës publike, funksionimit të strukturave trepalëshe, forcimit të kontraktimit kolektiv, pjesëmarrjes së sindikatave në proceset integruese dhe hapjes së hapësirave të reja për dialogun social e civil.
Vetëm kështu mund të ndërtojmë një ekonomi më të qëndrueshme, një shoqëri më të drejtë dhe një Shqipëri europiane.
Të dashur punëtorë, sindikalistë dhe qytetarë,
Ky sezon i ri pune është një mundësi e re për të forcuar zërin tonë kolektiv, për të kërkuar me vendosmëri të drejtat tona dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për fëmijët tanë.
KSSH do të jetë në krahun e punëtorëve në çdo betejë për paga më të larta, punë të denjë, kushte më të sigurta pune, barazi sociale, drejtësi dhe integrim europian me dinjitet.
Le të rikthehemi të gjithë në punë me energji të re, me solidaritet dhe me vendosmërinë që na ka karakterizuar gjithmonë.
Zëri ynë i përbashkët është forca jonë më e madhe.
Me respekt dhe përgjegjësi,
President i KSSH-së
Kol Nikollaj
